السيد محسن الأمين ( مترجم : على حجتى كرمانى )

15

سيرة الأئمة ( سيره معصومان ) ( فارسي )

« از دايى خود هند بن ابى هاله پرسيدم ( و در تفسير آن گويد ، چون خديجه دختر خويلد نخست زن ابو هاله اسدى بود ( انساب الاشراف 390 ) و باز در ص 406 كتاب چنين آمده است : خديجه پيش از آنكه زن پيغمبر شود زن ابو هاله هند بن نباش بوده . ابن سعد در طبقات و طبرى در تاريخ و بلاذرى در انساب الاشراف و ابن اثير در كامل و ابو الفرج اصفهانى در مقاتل الطالبيين و محمد بن اسحاق و ابن عبد البر در استيعاب و جمعى ديگر تاريخ نخست را پذيرفته‌اند و عموما نوشته‌اند : آن سالى بود كه قريش خانهء كعبه را مىساختند . بلاذرى چنين روايت كند : « روزى عباس بن عبد المطلب نزد على رفت ، على ( ع ) و فاطمه در گفت‌وگو بودند كه كدام يك از ديگرى به سال بزرگ‌تر است . عباس گفت تو على ! ساليانى چند پيش از ساختن كعبه متولد شدى . اما دخترم ( زهرا ) سالى به دنيا آمد كه قريش خانهء كعبه را مىساختند و نيز طبرى و ديگران تصريح كرده‌اند كه سن زهرا ( س ) به هنگام وفات در حدود بيست و نه سال بوده ليكن يعقوبى كه در بيشتر روايتهاى خود متفرد است سن زهرا ( س ) را به هنگام مرگ بيست و سه سال نوشته است و بنا بر نوشتهء وى تولد فاطمه ( س ) سال بعثت پيغمبر بوده است . در مقابل اين شهرت دانشمندان و محدثان شيعه چون كلينى در كافى و ابن شهر آشوب در مناقب و على بن عيسى اربلى در كشف الغمه و مجلسى در بحار از دلايل الامامه و كتب ديگر ، نوشته‌اند كه زهرا ( س ) پنج سال پس از آنكه محمد ( ص ) به پيغمبرى مبعوث گرديد متولد شده است . تنها نوشتهء شيخ طوسى در مصباح المتهجّد با اين شهرت مخالف است . چه او سن فاطمه ( س ) را هنگام ازدواج با امير المؤمنين سيزده سال نوشته است . و اگر ازدواج او را پنج ماه پس از هجرت بدانيم تولد وى سال اول بعثت خواهد بود . و اين رأى با آنچه يعقوبى نوشته مطابقت دارد . با چنين اختلاف در نقل روايات ، پذيرفتن سندى و رها كردن سند ديگر ، بسيار دشوار مىنمايد . اينجاست كه چنان كه در مقدمه اشارت شد ، بايد قرينه‌هاى خارجى را نيز از نظر دور نداشت ، شايد بتوان با استفاده از آن قرينه‌ها كفهء اختيار يكى از دو دسته را سنگين‌تر كرد و در نتيجه آن را مرجح دانست . ( زندگانى فاطمه زهرا / سيد جعفر شهيدى / ص 27 - 26 ) ( مترجم ) 1 ) طبقات ، ج 8 ، ص 11 . 2 ) ج 13 ص 2434 و نيز نگاه به ج 4 ، ص 1869 شود . 3 ) ص 402 4 ) ج 2 ، ص 341 . 5 ) ص 48 . 6 ) به نقل مجلسى در بحار ، ص 214 . 7 ) ص 750 . 8 ) انساب الاشراف ، ص 403 . 9 ) ج 4 ، ص 1869 . 10 ) ص 95 ، ج 2 . 11 ) اصول كافى ، ص 458 ، ج 1 . 12 ) ج 3 ، ص 357 . 13 ) ج 1 ، ص 449 . 14 ) ج 43 ، ص 7 به بعد . 15 ) ص 561 .